DIR, De Kracht van de Eenvoud
De term 'DIR' zingt de laatste tijd steeds frequenter rond binnen duikend Nederland. Vaak wordt het begrip geassocieerd met een groep fanatieke technisch duikers en van oorsprong klopt dat ook wel. Maar ook voor recreatieve duikers blijkt het 'Doing It Right-systeem' voordelen te hebben. Over 'de kunst van het weglaten' en hoe je het duiken nog makkelijker maakt.
DIR betekent 'Doing It Right' en deze slogan is geadopteerd voor een manier van duiken die tijdens extreme duiken in de grotten van Florida is ontwikkeld. Het WKPP (Woodville Karst Plain Project)-team heeft daar grottenstelsels in kaart gebracht tot 5,4 kilometer vanaf de grotopening en 100 meter diep. Zij zijn begonnen te duiken met de Hogarthian-configuratie, waarvan het belangrijkste uitgangspunt is dat je al het overbodige moet weglaten en de rest stroomlijnen. Typerend voor deze stijl is het gebruik van een lange slang als hoofdautomaat, die wordt weggegeven aan de buddy zonder lucht, waarna de duiker overgaat op zijn back-upautomaat. Deze configuratie heeft het WKPP-team verder verbeterd op grond van ervaringen die de leden zelf hebben opgedaan tijdens hun tochten door de grotten.
Maar wat heeft dit allemaal met jouw manier van duiken te doen als je alleen recreatieve duiken maakt? Meer dan je op het eerste gezicht zou verwachten. Je hebt bijvoorbeeld vast wel eens meegemaakt dat het zicht tijdens je duik zo slecht was, dat je minder dan een meter boven de bodem moest blijven om nog wat te zien. En toen lag je ineens met je neus in het zand doordat je console achter een brok steen was blijven hangen. Of je kwam het water uit met je octopus losgetrokken uit de houder en waar nu hele plukken wier aan zijn blijven hangen. In het eerste geval had je waarschijnlijk ook een hoop stof gemaakt met je slepende console en heeft de hogedrukslang een beschadiging opgelopen. In het tweede geval had je buddy, wanneer die plotseling zonder lucht zou zitten, naar jouw hoofdautomaat gegrepen omdat hij je octopus niet meer kon vinden en had jij moeten terugvallen op je tweede automaat vol zand en wier. Dit zijn situaties waar je hopelijk een oplossing voor gaat verzinnen als je ze hebt ervaren. Of zorg dat je ze voorkomt. Je kunt bijvoorbeeld je kompas en dieptemeter om je arm dragen en je drukmeter, die nu een compact ding is geworden, vastklikken aan je set zodat die niet meer rondslingert. Je tweede automaat hang je zodanig op dat hij altijd vrij blijft van vervuiling, niet onverwacht kan losschieten en altijd snel beschikbaar is op het moment dat je je hoofdautomaat niet meer zelf kunt gebruiken. Dit zijn slechts twee voorbeelden van een hele reeks problemen die kunnen worden veroorzaakt door onzorgvuldig omgaan met materiaal of zelfs gebruik van verkeerd materiaal.
Bij grotduiken (en ook andere vormen van technisch duiken), veel meer dan bij openwaterduiken, betekent het voork�men en adequaat oplossen van problemen onder water vaak het verschil tussen leven en dood. Daarom is er niet alleen nagedacht over de positie van de back-up, maar over echt élk detail van de uitrusting. En het één kan niet zonder het ander. Want omdat het streven is al het overbodige weg te laten, heeft een aantal uitrustingstukken meerdere functies en is alles precies op elkaar afgestemd. Zonder te vervallen in een eindeloze opsomming een paar voorbeelden. De uitrusting van een grotduiker moet goed strak op het lichaam zitten en zo min mogelijk uitsteeksels hebben. Alles wat ergens achter kan blijven haken en alles wat het opwaaieren van stof kan veroorzaken is een extra risicofactor. Ook moet het aantal zwakke punten worden geminimaliseerd en is alles zo gevormd en geplaatst dat de stroomlijn optimaal is. Dus hij duikt met een wing-style trimvest om de voorkant vrij te kunnen houden en om de horizontale positie te bevorderen. Dat is een wing zonder elastieken (want die kunnen knappen, het is slecht voor de stroomlijn, enzovoort). Die wordt bevestigd met een stalen of aluminium rugplaat en een harnas dat makkelijk precies passend gemaakt kan worden en uit één stuk band bestaat (een gesp kan namelijk breken of losschieten precies wanneer je het niet wilt). Zijn manometer klikt hij vast aan een D-ring op de linkerheup. De batterijhouder of cannister van de lamp zit om de rechterheupband geschoven. Dat de cannister op deze plek zit en niet achterop de fles bijvoorbeeld, heeft meerdere redenen: je bergt de lange slang er makkelijk achter weg en kan hem er ook eenvoudig weer onder vandaan halen; mocht je ergens achter blijven haken, dan kun je de lamp zo nodig snel van het harnas af halen; ook dient de cannister als afwerpbaar gewicht. En zo zijn er nog legio voorbeelden. De hele configuratie is erop ontworpen om het duiken zo eenvoudig en zo veilig mogelijk te maken.
En nog vraag je je misschien af wat je moet met een uitrusting voor grotduikers als je toch dat soort duiken niet maakt. Ten eerste: ook bij recreatieve duiken wil je graag comfortabel duiken en zoveel mogelijk gebreken aan je apparatuur voorkomen. Dat spreekt bijna voor zich. Als je graag dicht bij de bodem zweeft om kleine beestjes te bekijken of wanneer je aan het fotograferen bent, is het prettig om aan de voorkant vrij van slingers en uitsteeksels te zijn. Het verschil is natuurlijk dat je voor een duikje bij de Zeelandbrug waarschijnlijk liever met een enkele tien-literfles duikt dan met een dubbel-twaalf. Dat maakt niet uit: de hele opzet is geschikt voor zowel duiken met dubbele flessen, stages, scooters, enzovoort, als voor duiken met één enkele fles. Het enige wat je doet, is de wing van de rugplaat afschroeven en vervangen door een andere met een grotere of kleinere inhoud, al naar gelang je uitrusting meer of minder hefvermogen nodig heeft. Dat is ook handig als je je makkelijke, ondiepe duiken graag eens afwisselt met een wrakduik op de Noordzee, of als je verwacht dat in de toekomst te gaan doen. Een groot voordeel is bovendien dat je je spullen altijd blindelings weet te vinden, ongeacht de soort duik, omdat de configuratie precies hetzelfde blijft. En als je dan ook nog duikt met een buddy die op dezelfde manier is aangekleed, bespaar je ook kostbare seconden wanneer je elkaar in nood nodig hebt.
Want duiken is meer dan spullen alleen. We weten allemaal - hoewel ik fervent wrakduikers ken die er anders over denken - dat een buddy onmisbaar kan zijn. En dan is het belangrijk dat je goed op elkaar bent ingespeeld, anders bereik je het tegenovergestelde effect. Elke duikopleiding besteedt hier aandacht aan en in het DIR-duiken wordt hier zelfs uitdrukkelijk op gehamerd. Uniformiteit, teamwork, beperken van de task loading en…een goede lichamelijke en geestelijke gezondheid zijn allemaal onlosmakelijk met DIR verbonden. Daar meer over zeggen zou een paar pagina's meer tekst betekenen en meer naar een verhandeling over technisch duiken neigen. Wie daar in is geïnteresseerd, maar ook wie meer wil weten over 'de spullen', verwijs ik graag naar onderstaande websites.
www.frogkick.nl;
www.gue.com;
www.halcyon.net
