Dit artikel is geplaatst in het kwartaalblad van onze duikvereniging in maart 2003:
Jesca de DIR-macho
Toen ik de Onderwatersport van oktober vorig jaar snel doorbladerde om te kijken wat er die maand weer voor leuke artikelen instonden, bleef mijn blik direct hangen op het artikel 'DIR of DIN' van Guido Selling. Ik heb namelijk iets met DIR. Ik doe mijn best te duiken volgens de methode die 'Doing It Right' genoemd wordt. Toen ik echter Guido's verhaal begon te lezen, gingen bij regel twee mijn nekharen al overeind staan en aangekomen bij de afsluitende alinea besloot ik dat het nu tijd was om mijn club te vertellen wat DIR eigenlijk wél is. Want dat DIR-duikers een sekte vormen van macho's die een boodschap verkondigen, is een vergissing waar ik het levende bewijs van ben. Inmiddels heeft de Onderwatersport een informatief artikel geplaatst waarin het DIR-systeem door de gebruikers zelf wordt uitgelegd, maar ik wil jullie graag alsnog vertellen wat DIR inhoudt, en wat de gemiddelde Calypsiaan er aan zou kunnen hebben.
Degenen waar ik mee mocht buddyen het afgelopen jaar, hebben allemaal wel eens uitgeroepen: 'Zo, dát is een lange slang!' Ik heb namelijk mijn hoofdautomaat aan een slang zitten van twee meter tien. Beetje overdreven? Mwah. Het oorspronkelijk idee van degene die ermee is begonnen, ene meneer Hogarth, was dat zijn buddy, als die in een nauwe ruimte zonder lucht zou komen te zitten, zijn hoofdautomaat met de lange slang zou krijgen en dat ze dan achter elkaar terug naar de uitgang konden. Zelf zou hij dan de andere automaat pakken, die aan een elastiek onder zijn kin hing. Hogarth was grotduiker namelijk.
Nu ben ik geen grotduiker en toch heb ik zo'n lange slang. Ik vond namelijk het idee dat je je buddy je eigen automaat geeft zodat je zelf op je back-up overstapt heel veilig. Ik heb namelijk vaak zat gezien dat de octopus er maar een beetje bij slingert en al tien keer door zand en wier is gegaan voordat de eigenaar het in de gaten had. Stel je voor dat ik op dat moment lucht nodig had gehad, dan had ik wel een hap bagger binnengekregen, of misschien wel helemaal niks, maar ook geen lucht. Met alle gevolgen van dien. Dus als ik dat had voorzien, had ik mijn buddy de automaat uit de mond getrokken en ja, we hebben allemaal het buddybreathen wel een keer geoefend, maar…Goed, mijn automaten doen het dus altijd en ik noch mijn buddy hoeven ooit te zoeken naar een octopus. En zo'n lange slang kun je goed opbergen op een manier dat hij niet in de weg zit en de automaat toch goed in je mond zit, beter dan een slang met de lengte van een standaard octopus.
Een lange slang is nog niet DIR. DIR staat voor een compleet geintegreerd systeem van materialen (en mensen die er echt veel van af weten, kunnen je ook precies vertellen waarom dit onderdeel wel goed is en dat niet), technieken en persoonlijke instelling. En dat hele systeem is helemaal uitgedacht, beschreven en beargumenteerd. Een paar belangrijke gedachtegangen daarachter zijn de volgende:
- Laat al het overbodige weg, want dat gaat toch alleen maar kapot op het moment dat je het het slechtst kunt gebruiken. Neem bijvoorbeeld de insert in de kraan van je fles, waar twee o-ringen inzitten (ja, ook één aan de binnenkant!). Dat heb je nodig voor je automaten met internationale aansluiting. Maar als je nu een DIN-automaat hebt, zit er maar één o-ring op de eerste trap van je automaat en heb je dus 50% minder kans op lekkage.
- Zorg voor een zo goed mogelijke stroomlijning. Eén van de dingen die een duik moeilijker maken, is stroming. Om die 'onderwaterwind' zo goed mogelijk de baas te kunnen, zorg je dat je uitrusting zo min mogelijk weerstand geeft aan het water (denk maar aan de vormgeving van de auto). Waarom zou je het jezelf moeilijker maken dan nodig is? Het stabjack is dus vervangen door een wing, die je draagt met behulp van een harnas (een tuig van loodgordelband) en een stalen of aluminium rugplaat.
- Vermijdt 'failure points'. Het risico dat er dingen stuk kunnen gaan moet je zo veel mogelijk vermijden. Dat betekent niet alleen overbodige zaken weglaten, maar ook kwetsbare zaken als kunststof gespen vervangen door onverwoestbare (roestvrij stalen) varianten. Het harnas bestaat overigens uit één ononderbroken band.
- Alles waarmee je ergens achter kunt blijven haken is taboe. Zelf zul je wel eens meegemaakt hebben dat je console achter een brok steen bleef haken of veel stof veroorzaakte doordat hij door het zand sleepte. Daarom is het handiger de dieptemeter/computer en het kompas om de arm te dragen, de manometer met een clip aan de D-ring op de heup vast te maken en zowel de hogedrukslang als de slang van je back-up moeten worden vervangen door kortere slangen (beiden 53 cm.). Vinsluitingen waar vislijnen achter kunnen blijven hangen of die spontaan open kunnen springen zijn heel onhandig. En eigenlijk moeten het netje en de voet ook van je fles af.
- Zorg dat je geen stof opwaaiert. Het is begrijpelijk dat wanneer in een grot of in een wrak het zicht verdwijnt door opgewaaierd stof, dat de weg terug behoorlijk bemoeilijkt en bovendien levert het stress op, wat niet bevorderlijk is bij het oplossen van eventuele problemen. Ook in open water duikt het een stuk prettiger met goed zicht. Naast dat alle 'slingers' van je uitrusting zijn verwijderd, is je vermogen om perfect te trimmen dus heel belangrijk. Probeer ook maar eens je bril leeg te blazen, je decoballonnetje op te blazen, je om te draaien op dezelfde plek (de 'helicopter turn' heet dat) en - maar dat is een hele moeilijke - achteruit te zwemmen zonder dat je van diepte verandert. De beste vinslag om het opwaaieren van stof te voorkomen is de zogenaamde 'kikkerslag'. Die lijkt op een schoolslag met de benen en lukt het best met stugge vinnen.
- Een goede gezondheid is van levensbelang. Iedereen weet dat een goede conditie van pas komt zodra de duikomstandigheden wat moeilijker worden (een hoge of een lange dijk, stroming), we trainen niet voor niets elke week in het zwembad. En op het moment dat zich echt problemen voordoen, kunnen kracht en conditie misschien je leven redden, of dat van je buddy. Wat zeker van belang is om te weten voor degenen onder ons die aspiraties hebben voor decompressie- of anders technisch duiken: vet houdt stikstof vast, dus met een strak lichaam kun je sneller ontgassen. Beperk je risico's.
- Het buddysysteen betekent meer dan samen te water gaan. Het zou een open deur moeten zijn, maar helaas is dat in de praktijk lang niet altijd het geval: je buddy is een essentieel onderdeel van je uitrusting, daar ga je zorgvuldig mee om en daar moet je op kunnen vertrouwen. Dat betekent niet alleen dat hij of zij jóu helpt als dat nodig is, maar andersom ook, en die stelregel geldt vanaf het moment van aantrekken van je spullen totdat je alles na de duik weer hebt afgelegd. In het DIR-systeem is dat weer tot in de detail uitgewerkt, want DIR-buddies hebben allebei dezelfde gestroomlijnde en geminimaliseerde uitrusting, zijn allebei serieus bezig met hun gezondheid en gebruiken dezelfde duiktechnieken. Niet alleen omdat ze daar zelf prettiger en veiliger door duiken, maar ook om hun buddy zo goed mogelijk te kunnen bijstaan en te voorkomen dat zij de oorzaak van problemen zijn. En datzelfde kunnen ze van hun buddy verwachten.
Ik heb hier een aantal dingen uitgelicht die jullie in ieder geval in theorie wel bekend moeten voorkomen. De groep duikers die volgens de DIR-methode (proberen te) duiken die zich hier in Nederland al gevormd heeft, brengen dit ook allemaal serieus in praktijk. Niet alleen in recreatieve duiken en duiken met cursisten, maar ook tijdens (voorbereidingen op) technische duiken. De meesten kennen elkaar via internet en van gezamenlijk georganiseerde duiken en iedereen is stuk voor stuk enthousiast over het systeem. Het enthousiasme en de eensgezindheid waarmee mensen een vastomlijnd concept promoten wil op anderen wel eens overkomen als 'sektarisch' gedrag. Ook de opmerkingen van Guido in zijn artikel over DIR betreffende machogedrag zijn niet helemaal uit de lucht komen vallen. De term 'doing it right' is nogal pretentieus. Maar bedenk wel dat de grondleggers heel ingewikkelde technische duiken maken en op dat niveau zijn de natuurwetten keihard: één enkele overtreding is vaak fataal. Daarom is het van levensbelang dat technische duikers de kennis díe voorhanden is over veilige methodes ook gebruiken, en aangezien niet iedereen het met de DIR-duikers eens is over wat veilig is, wordt er nog wel eens gehakketakt onder de tekkies over en weer. Nu komt het er voor de recreatieve duiken die wij hoofdzakelijk doen iets minder nauw op aan. Dus als jullie je octopus maar met zorg behandelen en goed ophangen (en niet ergens in of achter verstoppen dus), en verder de veiligheidsprocedures regelmatig oefenen, niet met defecte materialen duiken, altijd goed op je buddy letten en ook op je gezondheid, ben je al aardig 'right' bezig.
Voor meer informatie in woord en beeld kun je terecht op de website frogkick.nl.
